نکات کلیدی در خصوص حرفه نویسندگی – بخش دوم

نکات کلیدی در خصوص حرفه نویسندگی – بخش دوم

در بخش اول از مطلب نکات کلیدی در خصوص آموزش نویسندگی، توضیحاتی در باره رسالت نویسنده و ویژگی های محتوا و قالب نوشته بیان گردید. در این بخش نیز نکات کلیدی دیگری از مبحث آموزش نویسندگی برای علاقه مندان ارائه می شود با این امید که مورد استفاده آنان قرار گیرد.

نکات کلیدی در خصوص آموزش نویسندگی

تقسیم نوشته

یکی از بدآموزی‎هایی که در جامعه ما رسوخ کرده است، تقلیدی است که از بیگانگان می‎کنیم و افکار و عقاید آنان را در بست قبول می‎کنیم و این افکار و عقاید در زمینه عالی ادب ما نیز رسوخ کرده است و آن را برای خود فضیلتی می‎دانیم. غافل از این‎که آب و هوا و جوّ هر مملکتی تأثیر مستقیم بر حیات و طرز فکر افراد آن مملکت دارد و انطباق قواعد اقلیم دیگر بر ذهن این اقلیم، کار درستی نیست؛ بلکه کج‎روی و ناروایی است. از این جهت ما در این‎جا از تقسیم نوشته‎ها بر اساس مکاتب ادبی اروپایی به شدت اجتناب می‎کنیم.

انواع نوشته‎های تشریحی

نوشته های تشریحی ذهنی- در نوشته‎های تشریحی ذهنی هرچه بیشتر دقت در مشاهده باشد و ریزه کاری‎ها تشریح شده باشد، آن نوشته طالب بیشتری دارد و رنگ و جلوه آن زیادتر است. غالب نوشته‎های روزنامه‎ها که صحنه‎‎های تشریفات یا جنایات و دادگاه‎ها و امثال آن است، از این نوع نوشته‎ها هستند.

 نثرهای تاریخی- مانند نثر بیهقی. این نوع از نوشته‎ها صحنه‎ها و موضوعاتی است که نویسنده در ذهن خویش مجسم کرده است و شرح جزئیات آن را داده است.

نوشته‎های تشریحی عینی-  از ویژگی این نوع از نوشته‎ها این است که خواننده گمان می‎کند نویسنده متن، شاهد عینی بوده است. تفاوت بین نوشته‎های عینی و ذهنی همان دیدن و ندیدن نویسنده است. نه چیز دیگر. نویسنده‎ای را می‎توان در این زمینه موفق‎تر دانست که خواننده‎اش بیشتر در این توهم افتد که نویسنده خود شاهد این صحنه بوده است و ریزه کاری‎های این صحنه را با چشم سر دیده است و واقعی‎تر و قابل باورتر برای مخاطبان  می‎باشد.

لازم به ذکر است که هرچه نویسنده در نگارش متن های تشریحی عینی و ذهنی متبحرتر باشد در نویسندگی موفق‎تر است.

نوشته‎های توصیفی یا وصفی

گاهی نویسنده منظره‎ای را که به چشم دیده است نه تنها تشریح می‎کند بلکه زیبایی‎ها و یا زشتی‎های آن را به‎صورت دل‎پسند جلوه می‎دهد و در چشم دل خواننده می‎آراید و گاه حالات روحی حیوان و یا شخصی را به‎طوری با قلم توانای خویش ترسیم می‎کند که خواننده خود را با احساس قهرمان داستان شریک می‎داند.

نوشته‎های توصیفی یا وصفی، قدرت نویسندگی بیشتری می‎خواهد و هر کس بتواند خود را در نوشته‎های تشریحی تقویت کند و به مرز تکامل برساند، آن‎گاه می‎تواند با این نوشته‎ها آشنا شود و راه و رسم نوشتن این گونه از متن‎ها را بیاموزد.

باید نوشته‎های تشریحی را به عکس بدون دستکاری و روتوش و نوشته توصیفی را به عکس دستکاری شده تشبیه کرد و می‎دانیم که زیبایی این نوع عکس‎ها بیشتر مربوط است به کار دستکاری کننده، نه اصل عکس. در ادبیات کلاسیک زبان فارسی، نثر توصیفی بسیار اندک است، زیرا اولاً نثر نسبت به شعر کم‎تر است، ثانیاً نثرهایی هم که هست، چون جنبه تاریخی دارد، از واقعیات زندگی سخن می‎گوید و از جنگ و ستیزها و چپاول‎ها و غارت‎ها، از شکست‎ها و پیروزی‎ها و کم‎تر به جنبه وصفی می‎پردازد. اما در شعر آنقدر پرده‎های بدیع رنگارنگ وصف را ملاحظه می‎کنیم که به اعجاب و شگفتی دچار می‎شویم

نوشته‎های تخیلی

گاهی نوشته نه تشریحی و نه وصفی است اما مجموعه جمله‎های آن نوشته حالتی ازقبیل از شادی و غم را در روح خواننده ایجاد می‎کند و او را با فکر نویسنده شریک می‎کند. این نوع نوشته‎ها را تخیلی می‎نامند. از کلمه تخیلی نباید تصور کرد که آن‎چه زاییده خیال و اندیشه است، نوشته تخیلی نامیده می‎شود بلکه همان گونه که در نوشته‎های تشریحی گفته شد، گاهی ذهن انسان منظره یا حالت یا داستانی را در خود ایجاد می‎کند و آن را به صورت نوشته‎ای به خوانندگان عرضه می‎دارد و این نوع نوشته را نوشته تشریحی ذهنی می‎نامند.

مقصود از نوشته تخیلی، نوشته‎ای نیست که ذهن و اندیشه انسانی منظره یا حالت یا داستانی را تخیل کرده باشد، بلکه مقصود ایجاد ارتباط بسیار ضعیفی است میان حوادث مختلف و صحنه‎های متفاوت تا حالتی که نویسنده انتظار دارد در خواننده ایجاد کند و غالباً منظور از این نوشته‎ها ایجاد یک اندوه و حالت حزن است که نویسنده خود از آن بهره ور است و حالت ذهنی او، او را واداشته که چنین اثری به وجود آورد.

داستان‎هایی که به شکل فانتزی در دوره‎های اخیر در کتب و مجلات می‎خوانیم نوع بیمارگونه‎ای از این سبک از نویسندگی است که نسبت به شدت و ضعف قوه نویسنده خوب و بد دارد.

نوشته‎های تحقیقی

گاهی نوشته‎ای درباره موضوعی علمی، اجتماعی، ادبی و تاریخی و مانند این‎هاست که نویسنده آن را از راه مشاهد و یا از راه مطالعه با دقت هرچه بیشتر، فراهم آورده است که این نوشته‎ها سندیت دارند و قابل ارجاع هستند.

اساس نوشته‎های تحقیقی، مشاهده و مطالعه توأم با دقت کامل است و هر محققی باید با کمال دقت و امانت از تمام منابع ممکن درباره موضوع مورد نظر خود استفاده کند و از آخرین نوشته‎ها و امکاناتی که در باره آن موضوع به‎وجود آمده است بهره مند گردد تا بتوان نوشته او را یک نوشته تحقیقی و واقعی دانست. گاهی محقق زمان و انرژی فراوانی را هزینه می‎کند تا مطلبی را مورد تحقیق قرار دهد و پس از کسب نتیجه متوجه می‎شود که تحقیق او مطلب جدیدی به همراه نداشته است چون قبلاً مورد پژوهش قرار گرفته است.

هر متن به شکل و محتوا تقسیم می‎شود . فصاحت و بلاغت و آیین نگارش شکل نوشته را دقیق‎تر و جذاب‎تر می‎نماید و دقت در انتخاب موضوع و روش تحقیق مناسب محتوا را تعالی می‎بخشد. نویسنده آن‎گاه که می‎نویسد باید با انواع متن‎ها آشنایی داشته باشد و بداند که هر نوشته ساختار ویژه خود را دارد؛ مثلاً نباید در متن تحقیقی از نوشته‎های تخیلی بهره گرفت.

گردآوری شده توسط شبکه پذیرش آگهی

این مطلب را به اشتراک بگذار